İçeriğe geç
Ender Özdemir Kanun Atölyesi
Listeye dön
Yapım18 Haziran 20261 dk okuma

Kanun mandalları nasıl çalışır

Mandal, bir teli çalarken bile farklı bir perdeye kaydırmayı sağlar. Kurulumu neden bu kadar hassas?
Kanun mandalları nasıl çalışır

Kanunu diğer telli çalgılardan ayıran şey mandaldır: eşiğe yakın duran küçük metal kaldıraçlar, teli çalarken bile birkaç koma yukarı ya da aşağı kaydırır.

Ne işe yarar

Türk müziğinde bir eser içinde makam değişir, arıza gelir. Mandal, icracının sol eliyle o an gereken perdeyi açıp kapamasına izin verir — akordu bozmadan, çalmayı durdurmadan.

Kurulumun hassasiyeti

Her mandal sırası tek tek ayarlanır. Kaldıracın açısı, teli bastırdığı nokta ve yay gerginliği; hem perdenin doğru olmasını hem de "tık" hissinin her mandalda aynı olmasını belirler. Bir sıra bile eksik ayarlıysa icracı bunu ilk cümlede hisseder.

Kaplama ve raylı sistem

Mandallar tere ve zamana karşı direnç için nikel ya da pirinç kaplanır. Yeni nesil raylı sistemde mandallar ortak bir ray üzerinde durur; bu da sıranın hizasını uzun süre korur.

Mandal, kanunun dili gibidir: doğru kurulduğunda düşünmeden konuşursunuz.