Skip to content
Ender Özdemir Kanun Atölyesi
Back to list
Making18 June 20261 min read

How the kanun's levers work

A lever shifts a course to a different pitch even while it sounds. Why is its setup so exacting?
How the kanun's levers work

English translation of this post is in progress — shown in Turkish.

Kanunu diğer telli çalgılardan ayıran şey mandaldır: eşiğe yakın duran küçük metal kaldıraçlar, teli çalarken bile birkaç koma yukarı ya da aşağı kaydırır.

Ne işe yarar

Türk müziğinde bir eser içinde makam değişir, arıza gelir. Mandal, icracının sol eliyle o an gereken perdeyi açıp kapamasına izin verir — akordu bozmadan, çalmayı durdurmadan.

Kurulumun hassasiyeti

Her mandal sırası tek tek ayarlanır. Kaldıracın açısı, teli bastırdığı nokta ve yay gerginliği; hem perdenin doğru olmasını hem de "tık" hissinin her mandalda aynı olmasını belirler. Bir sıra bile eksik ayarlıysa icracı bunu ilk cümlede hisseder.

Kaplama ve raylı sistem

Mandallar tere ve zamana karşı direnç için nikel ya da pirinç kaplanır. Yeni nesil raylı sistemde mandallar ortak bir ray üzerinde durur; bu da sıranın hizasını uzun süre korur.

Mandal, kanunun dili gibidir: doğru kurulduğunda düşünmeden konuşursunuz.